AI Act: wat je écht moet labelen, en wat niet

Gepubliceerd op 2 augustus 2026, de dag waarop artikel 50 van kracht werd. Leestijd ongeveer vijftien minuten.

In het kort

• Sinds 2 augustus 2026 gelden de transparantieregels van de AI Act. Dat is artikel 50 van Verordening (EU) 2024/1689.
• Je AI-geschreven blogtekst heeft géén label nodig. Je e-mails, nieuwsbrieven en social captions evenmin. De labelplicht voor tekst geldt alleen voor publicaties over aangelegenheden van algemeen belang zónder menselijke eindredactie.
• Je fotorealistische AI-beeld heeft wél een label nodig, want dat is juridisch een deepfake. Een duidelijk gestileerde illustratie of infographic niet.
• Je fotograaf mag gewoon AI gebruiken. Kleurcorrectie, ruisonderdrukking, belichting, opschalen en bijsnijden met AI maken van je foto geen deepfake. Pas wanneer er iets te zien is dat er nooit stond, verandert dat.
• Een label in je algemene voorwaarden telt niet. De melding moet zichtbaar zijn op het moment dat iemand de content voor het eerst ziet.
• Terugwerkende kracht is er niet voor wat vóór die datum gepubliceerd is. Voor tekst telt de publicatiedatum, niet de generatiedatum.
• Hosting buiten de EU verandert niets. De verordening volgt je publiek, niet je server.
• De boete loopt tot 15 miljoen euro of 3 procent wereldwijde omzet, voor kmo’s het laagste van beide.
• In België is er nog geen toezichthouder aangewezen. De regel geldt wel, alleen is er nog geen loket.
• De hoogrisicoregels zijn uitgesteld naar december 2027 en augustus 2028. De transparantieregels zijn dat niet.

Waarom dit artikel bestaat

Zoek op “AI Act labelplicht” en je vindt tientallen Nederlandstalige pagina’s die allemaal ongeveer hetzelfde beweren: dat alles wat met AI gemaakt is voortaan een label moet krijgen. Dat klopt niet. Het is een samenvatting van een samenvatting van een persbericht, en onderweg is precies het onderdeel verdwenen dat er voor een ondernemer toe doet: de afbakening.

Wij hebben daarom de wettekst zelf genomen, de definitieve richtsnoeren die de Europese Commissie op 20 juli 2026 heeft goedgekeurd, en de Code of Practice die daarbij hoort. Wat volgt is wat er letterlijk staat, wat dat concreet betekent voor een Vlaamse kmo, en waar wij vinden dat de regeling wringt.

Dat laatste stuk staat helemaal achteraan, netjes gescheiden van de uitleg. Je hoeft onze mening niet te delen om iets aan de eerste helft te hebben.

De wet zelf

De AI Act is Verordening (EU) 2024/1689. Ze is op 1 augustus 2024 in werking getreden en wordt sindsdien in schijven van toepassing. Het is een verordening, geen richtlijn: ze werkt rechtstreeks in alle 27 lidstaten, zonder omzetting in Belgisch recht.

De wet deelt AI-systemen in vier lagen in, op basis van risico. Niet op basis van hoe indrukwekkend de technologie is.

Voor negen op de tien kmo’s kan je de conclusie hier al trekken: je zit in laag drie of vier. Wie geen sollicitanten screent, geen kredieten beoordeelt en geen medische apparatuur maakt, komt niet in de hoogrisicocategorie terecht, hoe intensief hij AI ook gebruikt.

De tijdlijn, inclusief het uitstel

Op 7 mei 2026 bereikten het Europees Parlement en de Raad een voorlopig akkoord over het Digital Omnibus-pakket, dat een aantal deadlines van de AI Act verschuift. Dat akkoord haalde de hoogrisicoverplichtingen van de kalender voor dit jaar. De transparantieverplichtingen zijn expliciet níét uitgesteld.

Artikel 50 ontleed

Artikel 50 bevat vier verplichtingen. Ze liggen niet allemaal bij dezelfde partij, en dat is het meest onderschatte punt van de hele discussie.

De wet kent twee rollen. De aanbieder is wie het AI-systeem ontwikkelt en op de markt brengt: OpenAI, Google, Midjourney, Adobe, Anthropic. De gebruiksverantwoordelijke is wie dat systeem beroepsmatig inzet: jij, je bureau, je marketingteam. Privégebruik valt erbuiten.

Het scharnierpunt: wat is een deepfake

Alles draait om de definitie in artikel 3, punt 60. Een deepfake is door AI gegenereerde of gemanipuleerde beeld-, audio- of video-inhoud die lijkt op bestaande personen, voorwerpen, plaatsen, entiteiten of gebeurtenissen, en die ten onrechte echt of waarheidsgetrouw zou lijken.

Twee elementen moeten samen aanwezig zijn. De inhoud moet lijken op iets dat bestaat, en ze moet als authentiek kunnen doorgaan. Ontbreekt een van beide, dan is het geen deepfake en geldt de zichtbare vermeldingsplicht van lid 4 niet.

De Commissie beoordeelt dat objectief: het gaat om de vraag of een redelijke waarnemer het beeld voor echt zou kunnen houden, niet om de vraag of jij iemand wilde misleiden. Goede bedoelingen zijn geen vrijstelling. Maar een draak, een pratende koffiepot of een duidelijk getekende illustratie haalt de drempel niet.

Wat dit concreet betekent

Blogteksten die je met AI schrijft

Geen zichtbaar label nodig. De labelplicht voor tekst in artikel 50, lid 4 heeft twee cumulatieve voorwaarden. De tekst moet gepubliceerd zijn met als doel het publiek te informeren over aangelegenheden van algemeen belang, én er mag geen menselijke inhoudelijke controle met redactionele verantwoordelijkheid geweest zijn.

Een commerciële blogpost over dakisolatie, een productpagina of een klantencase valt niet onder “aangelegenheden van algemeen belang”. En zelfs als je over een maatschappelijk onderwerp schrijft, zoals gezondheid, financiën of arbeidsrecht, vervalt de plicht zodra een mens de tekst inhoudelijk heeft nagekeken en er de eindverantwoordelijkheid voor draagt.

De richtsnoeren zijn wel expliciet over wat die controle inhoudt. Het moet gaan om een bewuste beoordeling van de inhoud door iemand met kennis van zaken. Een blik van drie seconden en een klik op publiceren is dat niet.

E-mails, nieuwsbrieven en social captions

Geen label nodig. Een verkoopmail of nieuwsbrief informeert het publiek niet over een aangelegenheid van algemeen belang. Ze is commercieel. Dezelfde redenering geldt voor je LinkedIn-post of Instagram-caption.

Eén nuance: marketing die zich vermomt als redactionele inhoud, denk aan een advertorial over een gezondheidsthema die eruitziet als een nieuwsartikel, kan wél binnen bereik komen. Ook daar blijft de eindredactie-uitzondering staan.

Vertalingen en spellingscorrectie

Geen enkele verplichting. In de definitieve richtsnoeren is AI-vertaling verhuisd naar de categorie standaardbewerking, samen met spellingscontrole, grammaticacorrectie en stilistische bijschaving die de betekenis niet verandert. Samenvattingen en inhoudelijke herschrijvingen vallen daar niet onder.

AI-beeld

Hier ligt de echte verplichting, en hier maakt de aard van het beeld het verschil.

Dat verklaart meteen een misverstand dat we vaak zien. Een socialmediakaartje met een AI-gegenereerde achtergrond en een door jou geschreven tekst is geen deepfake. Het beeld beweert niet een echte foto te zijn. Je bent wettelijk niet verplicht om daar “gemaakt met AI” onder te zetten. Dat je het toch mag doen, is een andere vraag, en die beantwoorden we verderop.

Het omgekeerde geldt evengoed. Een AI-gegenereerde “sfeerfoto” van een werf die je gebruikt alsof het een foto van jouw werf is, is wel degelijk een deepfake in de zin van de wet. Fotorealisme is de test, niet de artistieke ambitie.

Maar er zit intussen AI in élke tool

Dit is de vraag die we het vaakst krijgen van fotografen, ontwerpers en bureaus. In Photoshop zit Generative Fill, Generative Expand, de Remove Tool en Harmonize. In Lightroom zit AI-ruisonderdrukking. In Canva zit Magic Studio. Geen enkele professionele beeldbewerker werkt vandaag nog zonder. En terecht: geen klant wil drie uur betalen voor werk dat in drie minuten kan.

Valt daarmee elke bewerkte foto onder de labelplicht? Nee. En de reden is belangrijk, want ze bespaart je veel onnodig gedoe.

Er lopen twee verplichtingen door elkaar die niets met elkaar te maken hebben.

De eerste is de machineleesbare markering van artikel 50(2). Die is niet van jou. Dat is de plicht van Adobe, Canva of wie je tool ook maakt. Zij moeten in de output een onzichtbaar merkteken zetten wanneer hun AI de inhoud substantieel wijzigt. De uitzondering in de wet: dat hoeft niet wanneer het systeem een hulpfunctie voor standaardbewerking vervult of de invoer en de betekenis ervan niet substantieel wijzigt. Volgens de richtsnoeren vallen spellingscontrole, formaatconversie, compressie, licht bijsnijden, kleine kleurcorrecties en stofjes wegwerken onder standaardbewerking. Objecten verwijderen, gezichten wijzigen en zwart-wit inkleuren niet.

De tweede is jouw zichtbare vermelding onder artikel 50(4). Die geldt alleen bij deepfakes. En daarvoor moet het resultaat lijken op iets dat bestaat én ten onrechte echt lijken. Dat woord “ten onrechte” doet al het werk.

Daar zit het antwoord op je vraag. De richtsnoeren stellen uitdrukkelijk dat AI-ondersteunde kleurcorrectie, ruisonderdrukking, lichtaanpassing, herschaling en compressie de inhoud doorgaans niet in een deepfake veranderen. Je foto toont nog altijd wat er stond. Alleen beter.

Kijk naar die kolom rechts. Voor het gros van het dagelijkse beeldwerk van een fotograaf of ontwerper staat daar “nee”. Je beeldbewerker mag zoveel AI gebruiken als hij wil om sneller te werken. Zolang het resultaat toont wat er werkelijk stond, verandert er niets aan jouw verplichtingen.

Twee eerlijke kanttekeningen, want dit is niet allemaal opgelost.

De grijze zone is reëel. De richtsnoeren laten uitdrukkelijk een aantal gevallen open: AI-retouche van stockfoto’s, achtergrondvervanging en het bijsnijden van gezichten. Daar bestaat vandaag geen scherp antwoord op, en het zal rechtspraak vergen. Wie in die zone zit en twijfelt, kiest best voor labelen: een bijschrift kost je niets, een discussie achteraf wel.

Het publiek telt mee. De toets is niet een abstracte gemiddelde kijker maar je werkelijke publiek. Richt jij je op kwetsbare groepen, dan ligt de drempel lager.

Wat je met je fotograaf of bureau afspreekt

Zet één zin in je briefing of contract: de leverancier meldt welke beelden een AI-gegenereerd element bevatten dat er in werkelijkheid niet was. Niet “welke tools heb je gebruikt”, want dat antwoord is voortaan altijd “AI, natuurlijk” en het zegt je niets. De vraag die je wél iets oplevert, is of het beeld nog klopt met de werkelijkheid.

De Eiffeltoren-vraag: Photoshop versus AI

Een terechte vraag: waarom mag ik mezelf wel met Photoshop voor de Eiffeltoren plakken zonder label, maar niet met AI?

Het antwoord dat je overal leest, namelijk dat AI nieuwe pixels genereert terwijl Photoshop bestaande pixels verschuift, is technisch aardig maar juridisch niet het punt. De AI Act is geen wet over beeldbewerking. Ze is een wet over AI-systemen. Klassieke Photoshop-handelingen vallen buiten haar toepassingsgebied omdat er geen AI-systeem aan te pas komt, niet omdat de wetgever fotomontage minder erg vindt.

Twee gevolgen die weinig mensen doortrekken:

1. Generative Fill in Photoshop is wél een AI-systeem. Dezelfde software, andere knop, ander regime. De naam van je tool zegt dus niets. Wat telt is of er een AI-systeem in de keten zat, en daarna of het resultaat voor de werkelijkheid kan doorgaan. Die tweede vraag is de beslissende, zoals hierboven uitgelegd.
2. Buiten de AI Act ben je niet vrij. Een misleidende fotomontage kan nog altijd botsen op de regels rond oneerlijke handelspraktijken, portretrecht, auteursrecht of de GDPR. De AI Act voegt een laag toe, ze vervangt niets.

Het verschil is dus niet “penseel versus machine”. Het is: valt er een AI-systeem in de keten, en lijkt het resultaat op de werkelijkheid.

Video en audio

Dezelfde logica, maar strengere eisen aan de plaatsing. Een realistische AI-video of een gekloonde stem is een deepfake. De richtsnoeren verwachten dat de vermelding bij het begin verschijnt en bij langere content herhaald wordt, en dat er bij audio een gesproken of visuele melding is. Een label dat een halve seconde flitst, volstaat niet.

Chatbots op je site

Je bezoeker moet weten dat hij met een machine praat. In de praktijk is dat opgelost met één zin in het openingsbericht of een duidelijk label op de widget. Werkt die assistent ook op je telefoonlijn, dan geldt hetzelfde: lees daarvoor onze uitleg over een AI-receptionist die je gemiste oproepen opvangt. De uitzondering “tenzij dit overduidelijk is” bestaat, maar leun er niet op: het is goedkoper om de zin te zetten dan om achteraf te discussiëren over wat overduidelijk was.

Software en apps die je mét AI bouwt

Geen labelplicht. De AI Act reguleert wat een systeem doet, niet hoe de code geschreven is. Een app die met een AI-programmeerassistent gebouwd is, hoeft dat nergens te vermelden.

Twee andere vragen blijven wel staan. Valt de functie van je app onder de hoogrisicocategorieën: screent ze sollicitanten, beoordeelt ze kredietwaardigheid, hangt ze aan medische apparatuur? Dan gelden vanaf december 2027 wél zware verplichtingen, ongeacht wie de code schreef. En: modellen zijn getraind op bestaande code, dus de licentie- en auteursrechtelijke herkomst van gegenereerde fragmenten blijft jouw verantwoordelijkheid.

Hosting buiten de EU

Verandert niets. De AI Act werkt extraterritoriaal: ze kijkt naar waar de output gebruikt wordt, niet waar je server staat. Amerikaanse hosting, Zwitsers bedrijf, Belgische bezoekers: de regels gelden. Alleen wie de EU-markt technisch volledig afsluit, valt erbuiten, en dan verlies je dus die markt.

Terugwerkende kracht

Die is er niet. Content die vóór 2 augustus 2026 gegenereerd én gepubliceerd is, hoeft niet aangepast te worden. Je hoeft geen archief van drie jaar blogposts te gaan herwerken.

Twee kanttekeningen. Voor tekst over aangelegenheden van algemeen belang telt de publicatiedatum: een oud bestand dat je vandaag voor het eerst online zet, valt onder de nieuwe regels. En voor generatieve systemen die al vóór 2 augustus 2026 op de markt waren, geldt voor de machineleesbare markering een respijt tot 2 december 2026. Dat is een verplichting van de toolmaker, niet van jou.

Hoe je het dan wél moet doen

Waar het label moet staan

De eis uit lid 5 is dat de informatie duidelijk en onderscheidbaar is, uiterlijk bij de eerste blootstelling. Dat sluit een aantal populaire oplossingen uit.

De EU-iconen

Op 10 juni 2026 publiceerde de Commissie een set officiële iconen om AI-content te markeren, in SVG en PNG, in vier kleurvarianten, gratis en zonder bronvermelding te gebruiken. Er zijn drie varianten: een basisicoon, een icoon voor volledig gegenereerde content en een icoon voor gedeeltelijk gewijzigde content.

Het gebruik ervan is niet verplicht. Ze zijn wel handig, omdat ze herkenbaar zijn zonder je ontwerp te verstoren en omdat een toezichthouder ze meteen begrijpt.

AIHet basisicoon. Bruikbaar als algemene markering, bijvoorbeeld bij een chatassistent of in een voettekst.

AI generatedVoor content die volledig door AI gemaakt is. Dit is het icoon dat je bij een fotorealistisch AI-beeld zet.

AI modifiedVoor een echte opname die met AI substantieel gewijzigd is. Kleurcorrectie en bijsnijden vallen daar niet onder.

Iconen: Europese Commissie, vrij te gebruiken. Ze bestaan in zwart en wit, met en zonder achtergrond.

De Code of Practice

Naast de wet bestaat er een Code of Practice on Transparency of AI-generated Content. De Commissie heeft die als adequaat beoordeeld, en eind juli 2026 hadden ongeveer 190 bedrijven en organisaties ondertekend. Ondertekenen is vrijwillig, de onderliggende verplichting niet. Het voordeel is rechtszekerheid: wie de code volgt, wordt geacht aan de markerings- en labelverplichtingen te voldoen.

Stappenplan voor een kmo

Realistisch is dit een halve dag werk, geen compliancetraject.

1. Inventariseer je beeldgebruik. Waar staan fotorealistische AI-beelden op je site, in je advertenties, op je socials? Dat is je enige echte risicolijst. Zit je content verspreid over vijf losse tools, dan begint het werk daar: dat probleem beschreven we eerder in één platform tegenover vijf tools.
2. Zet er een bijschrift onder. “Beeld gegenereerd met AI” volstaat. Of het EU-icoon.
3. Vink de AI-schakelaar aan bij het uploaden op Meta en TikTok. Dat is het snelste pad naar conformiteit op social.
4. Laat je illustraties met rust. Overlabelen kost geloofwaardigheid en is niet verplicht.
5. Zet één zin in je chatbot: “Je praat met een AI-assistent van [bedrijf].”
6. Leg je redactieproces vast. Eén alinea in een intern document: wie leest AI-teksten na, wie draagt de eindverantwoordelijkheid. Dat is jouw bewijs voor de eindredactie-uitzondering.
7. Zet één zin in je briefing voor fotografen en ontwerpers. Niet “welke tools gebruik je”, wel: meld welke beelden een AI-element bevatten dat er in werkelijkheid niet was.
8. Neem één transparantiepassage op op je site. Niet als juridisch schild, wel omdat het uitlegt hoe je werkt.

Wat als je het niet doet

Artikel 99, lid 4 van de AI Act voorziet voor inbreuken op artikel 50 boetes tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, het hoogste van beide. Voor kmo’s en start-ups geldt het laagste van beide.

Handhaving ligt bij de nationale markttoezichtautoriteiten, met de AI Office van de Commissie in een coördinerende rol. En daar zit de realiteitscheck: uit de analyse van de onderzoeksdienst van het Europees Parlement bleek dat in maart 2026 slechts acht van de 27 lidstaten een centraal contactpunt hadden aangemeld. Een halfjaar later staat de teller op negen: Cyprus, Denemarken, Finland, Hongarije, Ierland, Italië, Litouwen, Malta en Slovenië. Twaalf lidstaten hebben een wetsontwerp of een aankondiging maar zijn nog niet rond, en zes hebben nog helemaal niets aangewezen.

De verplichting is er. De kans dat er morgen een inspecteur aan je deur staat, is klein. Dat is geen advies om het te negeren. Het is wel de context waarin je beslist hoeveel tijd je hierin steekt.

Onze kritische blik

Tot hier de uitleg. Wat volgt is een oordeel, en het is discutabel.

1. Het label lekt aan alle kanten

De hele constructie steunt op twee technieken: onzichtbare watermerken in de output en herkomstgegevens volgens de C2PA-standaard. Allebei werken ze slechter dan de wetgeving veronderstelt.

Watermerken overleven een bewerking slecht. Een reeks studies uit 2025 en 2026 laat zien dat diffusiegebaseerde bewerking en hergeneratie watermerken vernietigen, vaak zelfs zonder dat de gebruiker dat probeert, omdat een ruisonderdrukker het watermerk eenvoudigweg als ongewenste ruis behandelt. Ook semantische watermerken, bedoeld om robuuster te zijn, blijken aanvalbaar.

En herkomstdata verdwijnt in de praktijk gewoon. Instagram, Facebook, X, LinkedIn en TikTok verwerken elk geüpload beeld opnieuw, en die verwerking wist de C2PA-manifesten mee. Niet uit kwade wil: compressiepijplijnen zijn nooit ontworpen om ondertekende metadata te bewaren.

Het gevolg is een asymmetrie. Wie te goeder trouw is, plaatst zijn label handmatig en houdt zich aan de regel. Wie kwaad wil, hoeft zijn beeld alleen door een gratis bewerkingstool te halen. De verplichting bijt vooral bij wie ze toch al niet ging overtreden.

2. De transparantieparadox

Er is een tweede probleem, en dat ligt gevoeliger.

Het Nürnberg Institut für Marktentscheidungen deed gecontroleerde experimenten met telkens 1.000 respondenten in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Identieke advertenties werden aan de ene groep gepresenteerd als door mensen gemaakt en aan de andere als AI-gegenereerd. De AI-versie scoorde systematisch slechter: minder natuurlijk, minder nuttig, en men was minder geneigd om te klikken. Zelfde beeld, zelfde tekst, ander etiket.

Combineer dat met wat je van elke enquête weet, namelijk dat consumenten labels wíllen, en je krijgt een regel die eerlijk gedrag afstraft met minder engagement. Het label is een boete op transparantie. Dat is geen argument tegen labelen, maar wie doet alsof het gratis is, liegt tegen ondernemers.

3. Het “Created with PC”-argument

De scherpste kritiek die we horen: over achttien maanden zit AI in élke tool. In je fototoestel, je tekstverwerker, je videobewerker, je telefoon. Een verplichte vermelding wordt dan even zinvol als “gemaakt met een computer” onder elk document.

Dat argument is sterker dan de verdedigers van de wet toegeven. De onvermijdelijkheid is reëel: de scheidingslijn tussen “met AI gemaakt” en “gewoon gemaakt” verdwijnt, en een label dat overal staat, informeert niemand. Dat is precies wat er met cookiebanners gebeurd is: een informatieplicht die zichzelf tot ruis heeft gereduceerd.

Maar er is een tegenargument, en het is beter dan het klinkt. De wet labelt niet het gereedschap. Ze labelt gelijkenis met de werkelijkheid. Precies daarom valt je illustratie erbuiten en je fotorealistische portret erbinnen. De vergelijking met “Created with PC” zou opgaan als elke AI-output een label nodig had. Dat is niet wat er staat, ook al is dat wel wat de helft van de artikelen beweert. De categorie die de wet wil markeren, beeld dat zich voordoet als bewijs van iets dat gebeurd is, wordt niet ruimer naarmate AI alomtegenwoordiger wordt. Ze wordt belangrijker.

Ons oordeel: het “Created with PC”-bezwaar treft de manier waaróp dit gecommuniceerd is, en de brede lezing die overal circuleert. Het treft de kernregel over deepfakes minder hard.

4. Misleiden had nooit AI nodig

Zonder AI, met een wc-bril en een laptopscherm, zou je dit beeld kunnen maken en iedereen wijsmaken dat je op het vliegtuig zit. Geen enkel algoritme, geen prompt, geen model. Een camerahoek en tien minuten. En onder de AI Act zou dat beeld geen enkele labelplicht hebben, want er kwam geen AI-systeem aan te pas.

Maar dat deden we niet. We gebruikten toch AI voor het beeld. En daarom staat er wel een label onder.

Zet die twee opties naast elkaar. Hetzelfde beeld, hetzelfde bedrog, twee volledig verschillende juridische uitkomsten. De versie met de echte wc-bril is goedkoper, sneller en volstrekt onvindbaar voor elke detectietool die de wet veronderstelt. De versie met AI moet gelabeld worden.

Dat is het principe van “guns don’t kill people, people do”. AI misleidt de mensen niet, mensen doen dat. Het gereedschap wordt gereguleerd, de intentie niet.

De verdediging daartegen is sterk en we willen ze niet wegmoffelen: AI verandert de schaal. Wat vroeger één grappige foto per avond was, worden nu duizend geloofwaardige beelden per uur, en op die schaal wordt bedrog een ander soort probleem. Dat argument klopt.

Maar het legt wel bloot wat deze wet is: een regel over productiemiddelen, niet over gedrag. Wie wil misleiden, kiest het middel dat niet gereguleerd is. Wie eerlijk wil zijn, krijgt de administratie.

De regels die de misleiding zelf aanpakken, zoals oneerlijke handelspraktijken, portretrecht en reclamerecht, bestonden al lang en gelden ongeacht je gereedschap. Die hadden deze wet niet nodig.

5. De grijze zone die niemand kan trekken

Waar stopt assistentie en begint generatie? De richtsnoeren proberen het: spellingscontrole en vertaling zijn standaardbewerking, samenvatten en herschrijven niet. Maar een tekst die je in vijf iteraties met een model hebt opgebouwd, valt in geen van beide vakjes.

Zolang die grens door richtsnoeren getrokken wordt in plaats van door rechtspraak, blijft er onzekerheid. En richtsnoeren zijn niet bindend: alleen het Hof van Justitie kan de verordening gezaghebbend uitleggen. Voor een kmo betekent dat: je volgt de Commissie, en je hoopt dat een rechter dat ook doet.

6. Handhaving in een leeg gebouw

Een regel waarvoor tweederde van de lidstaten nog geen aanspreekpunt heeft aangemeld, is geen handhaafbare regel. Het voorspelbare resultaat is selectieve handhaving: grote, zichtbare spelers eerst, de rest nooit. Dat is de slechtst mogelijke uitkomst voor het gelijke speelveld dat de verordening zegt te willen.

En hoe zit dat bij ons?

België heeft nog altijd geen AI-toezichthouder aangewezen. De deadline om nationale bevoegde autoriteiten aan te melden liep af op 2 augustus 2025. Een jaar later is die beslissing er niet, en de bevoegde minister bevestigde dat de finale keuze van markttoezichtautoriteiten en centraal contactpunt nog niet gemaakt is.

De richting ligt wel vast. Er komen geen nieuwe instanties: bestaande sectorale toezichthouders krijgen AI-taken erbij, en het BIPT is voorbestemd als centraal contactpunt. De FOD Economie werkt aan een wetsontwerp dat die rolverdeling vastlegt. Dat ontwerp moet nog door de regering en daarna door het parlement.

Daar komt onze staatsstructuur bovenop. Onderwijs, werk en bemiddeling zijn geen federale bevoegdheden. Voor die domeinen moet er eerst een samenwerkingsakkoord tussen de federale overheid en de gewesten komen, en dat akkoord is er evenmin.

Wat dat concreet voor jou betekent. De verplichting geldt, ook in België. De sanctie staat in de wet, tot 15 miljoen euro of 3 procent omzet. Maar er is voorlopig geen loket dat klachten behandelt en geen inspecteur die controleert. Wie zich niets van de regels aantrekt, loopt dit jaar weinig risico. Wie ze wel volgt, doet dat dus uit overtuiging en niet uit angst.

Precies daarom loont het om het simpel te houden. Label wat een label verdient, laat de rest met rust, en schrijf ergens op hoe je te werk gaat. Dan heb je een antwoord klaar op de dag dat er wel iemand belt.

7. Wat de wet wél goed doet

Eerlijkheidshalve, want dit hoor je zelden.

De afbakening is smaller en verstandiger dan de paniek doet vermoeden. Nergens staat dat AI-content op zich verdacht is. De wetgever heeft de moeite genomen om te definiëren wat er precies fout kan gaan, beeld dat doorgaat voor bewijs, en heeft de rest met rust gelaten. De eindredactie-uitzondering voor tekst is een verstandige regel: ze legt de verantwoordelijkheid bij de mens die publiceert, niet bij de machine die schrijft. En één regel voor 27 lidstaten is voor een exporterende kmo altijd beter dan 27 varianten.

8. Wat wij zelf doen

Wij labelen fotorealistisch beeld. Wij labelen onze illustraties niet. Wij zetten geen AI-melding onder teksten die door een mens zijn nagekeken, omdat dat niet gevraagd wordt en omdat het de betekenis van het label uitholt. Wij zetten wel op onze site hoe we werken, omdat we denken dat uitleggen beter werkt dan stickeren.

En we houden er rekening mee dat deze regels binnen twee jaar bijgesteld worden. Het Digital Omnibus-pakket heeft al bewezen dat Europa bereid is om deadlines te verzetten wanneer de praktijk tegenspreekt.

Veelgestelde vragen

Moet ik vermelden dat mijn blogtekst met AI geschreven is? Meestal niet. De plicht geldt alleen voor tekst die het publiek informeert over aangelegenheden van algemeen belang, en vervalt zodra een mens de tekst inhoudelijk nakijkt en er de eindverantwoordelijkheid voor draagt.

Moet elke AI-afbeelding een label krijgen? Nee. Alleen beeld dat een deepfake is: het lijkt op iets dat bestaat én kan voor echt doorgaan. Gestileerde illustraties en grafische ontwerpen vallen erbuiten.

Mijn fotograaf gebruikt AI-functies in Photoshop. Moet dat gelabeld worden? Meestal niet. Kleurcorrectie, ruisonderdrukking, belichting, opschalen, licht bijsnijden en stofjes wegwerken met AI maken van je foto geen deepfake. Pas wanneer er iets toegevoegd, verwijderd of vervangen wordt dat het beeld anders doet tonen dan de werkelijkheid, komt een vermelding in beeld.

Geldt de wet ook als mijn site buiten de EU gehost wordt? Ja. De verordening volgt je publiek, niet je server.

Moet ik oude content met terugwerkende kracht labelen? Nee, niet voor wat vóór 2 augustus 2026 gepubliceerd is. Voor tekst over algemeen belang telt wel de publicatiedatum.

Volstaat een vermelding in mijn algemene voorwaarden? Nee. Die is uitdrukkelijk als onvoldoende transparant beoordeeld. De melding moet zichtbaar zijn bij de eerste blootstelling aan de content.

Wat riskeer ik? Tot 15 miljoen euro of 3 procent wereldwijde omzet, voor kmo’s het laagste van beide. De handhaving staat in de meeste lidstaten nog in de steigers.

Wie houdt in België toezicht op de AI Act? Voorlopig niemand. De aanwijzing van de bevoegde autoriteiten is er nog niet. Het BIPT is voorbestemd als centraal contactpunt, maar de wet daarvoor moet nog door het parlement. De verplichtingen gelden ondertussen wel.

Moet ik melden dat mijn software met AI gebouwd is? Nee. De wet kijkt naar wat je software doet, niet naar hoe de code geschreven is.

Bronnen en methode

Alle uitspraken hierboven zijn terug te brengen tot primaire bronnen: de wettekst, de richtsnoeren van de Commissie, of gepubliceerd onderzoek. Waar wij een interpretatie geven, staat dat er als interpretatie bij.

Correcties

Dit is uitleg, geen juridisch advies. Zit er een fout in, of lees jij een bepaling anders? Laat het weten via info@teammade.ai. Correcties worden hier vermeld met datum.